Άραγε πόσες φορές ακούσαμε από τους μεγαλύτερους τη φράση: «Μη βγαίνεις ξυπόλυτος ή αντίστοιχα ξυπόλυτη έξω»? 
Πόσες φορές, μας έσπαζαν τα νεύρα με το να βάλουμε παπούτσια και να μην κυκλοφορούμε με τα πόδια μας ελεύθερα? Με το να πατάμε στο γρασίδι, στο χώμα ή στο πάτωμα με τις πατούσες μας ανέμελες και γεμάτες ελευθερία. Ναι ξέρω την απάντηση που θα μου δώσετε. Χιλιάδες, εκατομμύρια και άπειρες! Και όμως όταν μεγαλώνεις καταλαβαίνεις ότι είχαν δίκιο. Και όχι μόνο αυτό. Γίνεσαι χειρότερος στη στιγμή όταν έχεις δικά σου παιδιά, ανίψια ή βαφτιστήρια. Αλλά και τίποτα από αυτά να μην έχεις πάλι θα το πεις ακόμα και σε ένα ξένο παιδάκι. 
Θα κάνεις ακριβώς αυτό που κορόιδευες και νευρίαζες όταν ήσουν μικρός. Γιατί τα παπούτσια σε προστατεύουν. Από τόσα πολλά που δεν μπορείς να φανταστείς. Ειδικά όταν δεν είσαι μεγάλος. Προστασία από ατυχήματα. Προστασία από αγκάθια. Προστασία από μικρόβια. Προστασία από την βρώμα και τη δυσωδία. Προστασία από ερπετά και κάθε είδους έντομα. Προστασία από ασθένειες. Προστασία από τσιμπήματα και δαγκώματα. Και τόσα ακόμα άλλα. Τώρα που διαβάζετε, για άλλη μια φορά αναρωτιέστε όπως έχετε κάνει και σε προηγούμενα άρθρα. Είμαστε στο the art of football ή έχουμε μπει σε κάποιο site για υποδήματα. Και η απάντηση είναι απλή. Είστε στο σωστό μέρος και σας έχουμε ένα ξεχωριστό θέμα. Για τα παπούτσια που έγιναν κάποτε το νούμερο 1 στη χώρα μας. Γιατί εδώ σας μαθαίνουμε όχι μόνο αθλητικά αλλά και ιστορία!
Ας τα πάρουμε όμως όλα από την αρχή. Θα κάνουμε μια μικρή αναφορά για την ιστορία του παπουτσιού. Πως ξεκίνησε, από πού, και πως φτάσαμε στις μέρες μας. 
Η ιστορία των παπουτσιών είναι πανάρχαια, όσο και τα βήματα των ανθρώπων στη γη. Έχουν ταυτιστεί πάνω μας, αφού καλύπτουν μία από τις πιο βασικές ανάγκες μας. Έγραψαν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία και είναι ένα στοιχείο για τον πολιτισμό κάθε εποχής. Τα χαμηλά σανδάλια, οι ψηλές μπότες, τα πέδιλα με κορδόνια και πολύτιμες πέτρες δεν δείχνουν μόνο τη μόδα. Δείχνουν τα πάντα. Τα πρωτεία της ανακάλυψη τους τα έχει η Άπω Ανατολή. Και αυτό γιατί πριν από εκατομμύρια χρόνια, οι άνθρωποι στην Ασία κάλυπταν τους αστραγάλους τους με δέρμα, για να μη κρυώνουν και χτυπάνε τα πόδια τους στις πέτρες. Στη συνέχεια από το 14.000 π.Χ. σε σπηλιές της Γαλλίας έχουν βρεθεί αναπαραστάσεις με ανθρώπους που φορούν υποδήματα. Οι πρώτες όμως απτές αποδείξεις για συστηματική παραγωγή και χρήση υποδημάτων προέρχονται από την Αίγυπτο, όπου κατασκεύαζαν σανδάλια και παντόφλες με τη βοήθεια φύλλων φοίνικα και πάπυρου, δίνοντας μάλιστα μεγάλη σημασία στη διακόσμηση. Η ποικιλία των παπουτσιών γίνεται ακόμη πλουσιότερη στην Αρχαία Ελλάδα. 
Οι Έλληνες αναπτύσσουν την υποδηματοποιεία και το εμπόριο της με τη Σικυώνα (το σημερινό Κιάτο), τη Ρόδο και το Άργος να πρωτοστατούν. Εδραιώνεται μάλιστα η χρήση του δέρματος. Οι γυναίκες φορούν μαλακά παπούτσια μέσα στο σπίτι. Έχουν χρώμα λευκό και κόκκινο και τα δένουν με λεπτά σχοινιά μέχρι τα γόνατα. Από τότε αρχίζει το παπούτσι να παίρνει ταξική διάσταση, με τους πλουσίους να δαπανούν σαφώς περισσότερα για τα υποδήματά τους!
Στην Αρχαία Ρώμη αυτό θα πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις. 
Αφού σε όλες τις κοινωνικές δομές, τα υποδήματα του καθενός καθορίζονται από τον βαθμό, τον πλούτο και την ιεραρχία του, με πρώτο βέβαια τον Αυτοκράτορα που φορά υποδήματα από πορφυρό δέρμα με χρυσά σιρίτια και επιπλέον δέρμα λιονταριού στην κνήμη. Οι υπόλοιποι πλούσιοι φορούσαν σανδάλια. Τα οποία ήταν καφέ. με τέσσερα μαύρα δερμάτινα λουριά που έφταναν μέχρι το γόνατο και συνήθιζαν να τα δένουν με δύο κόμπους. Ο φτωχός λαός πάλι έβαζε σανδάλια που άφηναν γυμνά τα δάχτυλα των ποδιών. Χρησιμοποιούσαν, όμως, και παπούτσια από δέρμα και ξύλο. Όπως είπαμε και πιο πάνω εκείνη την εποχή τα παπούτσια έδειχναν την κοινωνική τάξη στην οποία ανήκε ο καθένας. Στα βυζαντινά χρόνια τα πράγματα γίνονται πιο απλά και καθιερώνεται η αντίληψη, που λίγο πολύ επικρατεί ως σήμερα, για τα καλά και τα καθημερινά παπούτσια. Τα καθημερινά ονομάζονταν «τζάγγια» και οι τεχνίτες «τζαγγάριοι», λέξη από την οποία προέρχονται οι τσαγκάρηδες. 
Την ίδια εποχή, στη μεσαιωνική δύση το παπούτσι …παίρνει διαστάσεις. Ανάλογα με τον πλούτο, φοριούνται υποδήματα που αγγίζουν ως και τα 75 εκατοστά μήκος ενώ είχαν μύτη σηκωμένη προς τα πάνω στην άκρη τους. Ο Εδουάρδος της Αγγλίας το 1450 νομοθετεί και τα καταργεί κι έτσι κυριαρχεί πια το φάρδος, με παπούτσια που φτάνουν ως και τα 40 εκατοστά φάρδος. Στη συνέχεια έρχεται η σειρά του ύψους, με πανύψηλες μπότες με ψηλά τακούνια, στολισμένες με δαντέλες.
Όμως δεν μένουμε εκεί με τις ιδιαιτερότητες. Τον 15ο αιώνα τα παπούτσια ήταν πολύ στενά και οι μύτες τους ήταν πολύ μεγάλες και γύριζαν προς τα πάνω. 
Ο Βασιλιάς Εδουάρδος έδωσε εντολή οι μύτες των παπουτσιών να μην ξεπερνούν τα 5 εκατοστά! Ο Βασιλιάς Λουδοβίκος πάλι, φορούσε παπούτσια με πολύ ψηλό τακούνι, επειδή είχε πρόβλημα με το ύψος του. Τα παπούτσια του, μάλιστα, είχαν ζωγραφιές από μάχες! Από τότε το ύψος και το πάχος του τακουνιού συνεχώς αλλάζουν ανάλογα με τη μόδα. Στα χρόνια των Λουδοβίκων στη Γαλλία η κατάσταση θυμίζει τον ταξικό διαχωρισμό της Αρχαίας Ρώμης, με τα τακούνια να επιβάλλονται δια νόμου, τις περίτεχνες και υπερβολικές διακοσμήσεις να κυριαρχούν και τον αυτοκράτορα να φορά υποδήματα διακοσμημένα με διαμάντια! Η Γαλλική Επανάσταση βέβαια θα απλουστεύσει και θα ισορροπήσει τα πράγματα. Πρέπει βέβαια να αναφερθεί ότι στην Ελλάδα την ίδια εποχή κυριαρχούν παπούτσια από χοντρό δέρμα με ανασηκωμένη μύτη μπροστά και φούντα, τα πασίγνωστα τσαρούχια!
Τον 19ο αιώνα, τον πρώτο λόγο έχει η Αμερική. 
Εκεί αναπτύσσεται συστηματικά η παραγωγή υποδημάτων, αλλά και για πρώτη φορά στην ιστορία παράγονται ζευγάρια, δηλαδή διαφορετικό παπούτσι για το αριστερό και διαφορετικό για το δεξί πόδι, μέχρι τότε ήταν ίδια και για τα δυο πόδια! Ταυτοχρόνως αρχίζουν να λειτουργούν τα πρώτα εμπορικά καταστήματα, ενώ και στην Ευρώπη, ανοίγουν τις πόρτες τους οι πρώτοι Οίκοι Υποδηματοποιίας, πολλοί εκ των οποίων λειτουργούν ως σήμερα. Η είσοδος του 20ου αιώνα, με τη δραματική εξέλιξη της τεχνολογίας και την εμπορική ανάπτυξη θα φέρει βέβαια και την αντίστοιχη ανάπτυξη στον χώρο του παπουτσιού με τη μόδα πλέον να παίζει τον πρώτο ρόλο και τα χρώματα, τα σχέδια και τα υλικά να ποικίλουν ανά εποχή. 
Σήμερα πια, το παπούτσι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της αισθητικής όλων μας, με άπειρες επιλογές για τον καθένα τόσο στα σχέδια και τα υλικά όσο και βέβαια στο κόστος! Οι δερμάτινες μπότες, τα μποτάκια από ύφασμα, οι γόβες από πλαστικό, όλα τα παπούτσια βρίσκουν μία θέση στην παπουτσοθήκη, αλλά και στη ζωή μας. Εκτός από την ιστορία υπάρχει και ο μαγικός κόσμος των παραμυθιών με πρωταγωνιστές τα παπούτσια. Ποιος ξεχνάει τον παπουτσωμένο γάτο, την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων με τα κόκκινα γοβάκια της, την Σταχτοπούτα με το γοβάκι της και τέλος τον παπουτσή με τα ξωτικά? Κανένας φυσικά. Γιατί τα παπούτσια είναι παντού!
Αυτή ήταν η αναδρομή που κάναμε. 
Για να φτάσουμε στο «ιερό» παπούτσι, που κάθε αγόρι και κοπέλα φορούσε στο σχολείο, σε αγώνες, σε πάρτυ, σε χορούς, σε παιχνίδια, σε φλερτ και σε φιλιά. Το παπούτσι που όταν το φορούσες ένιωθες άνετα, ασφαλής, ήσουν ο κυρίαρχος και απλά αισθανόσουν ότι πετάς. Το παπούτσι που προκαλεί ρίγη συγκίνησης. Και όταν το δεις τυχαία κάπου, σε πιάνει νοσταλγία και ένα δάκρυ μπορεί να κυλήσει από τα μάτια, φέρνοντας όλες τις θύμησες στο μυαλό και στην καρδιά. Το μοναδικό Strike!! Τα Strike φτιάχνονταν από το παλιό εργοστάσιο της Αλυσίδας στην Παπαναστασίου στη Θεσσαλονίκη. Ιδρυτής της «Sportex» ήταν ο Νίκος Κατράντζος, αθλητής του Άρη Θεσσαλονίκης και γνωστός από τα καταστήματα «KAΤΡΑΝΤΖΟΣΠΟΡ», σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης. Ήταν τόσο δημοφιλή που δεν υπήρχε άνθρωπος να μην τα φοράει. 
Πραγματικά ήταν η πιο διάσημη ελληνική μάρκα τη δεκαετία του ’80 και ’90. Και δεν τα φορούσαν μόνο παιδιά. Τα φορούσαν μεγάλοι, ενήλικες και πάμπολλοι ποδοσφαιριστές. Δυστυχώς προς το τέλος της δεκαετίας του ’90 και αρχές του 2000 η ξενομανία μας κατάστρεψε. Τα Strike, τα Zita και τα Sportex έγιναν μια γλυκιά ανάμνηση. Τα καλτ σποτ που ξεχώρισαν, και έγιναν σλόγκαν, με διαφημίσεις στην τηλεόραση που άφησαν εποχή ήταν τα: «Μέσα στη ντίσκο γυρνάς, για ένα φλερτ ξενυχτάς, με τα Zita, πάντα Zita» και φυσικά το κορυφαίο όλων: «Φοράει Strike και καρφώνει». 
Η απήχηση σε όλους ήταν καθολική. Το αγοραστικό κοινό έκανε ουρές για να τα αγοράσει. Άνθρωποι κάθε ηλικιών. Μετά ήρθαν οι ξένες εταιρίες με τα Air Jordan και τα διάφορα άλλα και μας άλλαξαν τα φώτα. Αυτή τη στιγμή, αν θέλει κάποιος να βρει αυτά τα ιστορικά παπούτσια μόνο μέσω ίντερνετ μπορεί. Ακόμα πιο σπάνιο πια, είναι να βρεις κατάστημα που να τα πουλάει. Θα πρέπει να ψάξετε για τοπικά καταστήματα στη Θεσσαλονίκη που πουλούσαν Strike παλιότερα ή παλιά πολυκαταστήματα αθλητικών ειδών της εποχής, καθώς δεν υπάρχουν δυστυχώς στη μόδα. Για εμάς όμως που τα ζήσαμε, τα νιώσαμε, θα υπάρχουν πάντα στην καρδιά μας. Και πάντα θα φωνάζουμε με όλη τη δύναμη, που βγαίνει μέσα από την ψυχή μας ΦΟΡΑΕΙ STRIKE ΚΑΙ ΚΑΡΦΩΝΕΙ…
Από τον Ευστράτιο Φωτεινό
